Ba Mẹ Nên Dạy Cờ Vua Cho Bé Như Thế Nào Cho Hiệu Quả?

Vui Học -
cờ vua cho bé

Cờ vua nói chung, cờ vua cho bé nói riêng là một bộ môn thể thao giúp bé trở nên thông minh và phát triển toàn diện hơn về trí não. Tuy nhiên, không phải ba mẹ nào cũng biết cách dạy bé chơi cờ vua tại nhà. Vậy phụ huynh nên hướng dẫn chơi cờ vua cho bé theo phương pháp nào thì mới có hiệu quả? Hoặc nếu không có thời gian thì nên tìm lớp học cờ vua cho bé ở đâu là tốt nhất? Trong bài viết này, POPS Kids sẽ giúp ba mẹ trả lời các câu hỏi trên.

6 bước dạy cờ vua cho bé đơn giản mà hiệu quả

Bước 1: Làm quen với cờ vua

Không phải bạn nhỏ nào cũng yêu thích và có đủ kiên nhẫn để học cờ vua cho trẻ em ngay từ đầu. Chính vì vậy, trước khi áp dụng các phương pháp dạy chơi cờ vua cho trẻ em thì ba mẹ nên cho bé làm quen dần với bộ môn này bằng cách xem các trận đấu cờ vua trên tivi hoặc ngoài thực tế.

Song song đó, nếu có thời gian ba mẹ có thể cho bé tìm hiểu những thông tin thú vị khác về cờ vua như: lịch sử hình thành, số lượng người chơi, trên bàn cờ có bao nhiêu ô vuông,… 

Bước 2: Nhận biết quân cờ và bàn cờ

Bước tiếp thep khi dạy chơi cờ vua cho bé là ba mẹ hãy giới thiệu một cách tổng quát nhất về tên các quân cờ cũng như vai trò chính của chúng trên bàn cờ. Phụ huynh hãy yên tâm vì các quân cờ vua đều có hình dáng riêng biệt nên các bé sẽ dễ dàng phân biệt chúng. Sau khi đã nhận diện được các quân cờ, ba mẹ hãy tiếp tục hướng dẫn bé cách sắp xếp vị trí đúng của chúng trên bàn cờ.

Bước 3: Làm thế nào để chiến thắng một ván cờ?

Sau khi đã nhận biết được tên các quân cờ thì tiếp theo bé cần biết làm thế nào để chiến thắng một ván cờ. Để khởi gợi sự hứng thú cho con, ba mẹ có thể xây dựng một câu chuyện thú vị về hai đất nước có vua, hoàng hậu và các binh lính. Hai đất nước này đang chiến đấu với nhau để tìm người chiến thắng. Theo đó, bé sẽ giữ trọng trách điều khiển toàn bộ 1 “đất nước” và phải làm sao để có thể “chiếu bí” được vua của đối phương.

Ba mẹ hãy giới thiệu thêm về khái niệm “chiếu tướng” trong cờ vua và làm cách nào để có thể chiếu tướng đối phương. Quá trình này sẽ giúp các con học được các cách “chiếu tướng” và làm thế nào để phòng thủ cũng như tấn công của đối thủ của mình.

Bước 4: Tìm hiểu các loại quân trên bàn cờ

Vì các bé còn nhỏ nên mỗi ngày ba mẹ hãy giới thiệu về cách đi của một đến hai quân cờ. Lúc này, bé cũng sẽ học thêm về những nước đi đặc biệt khác trong cờ vua như: nhập thành hay phong cách, bắt tốt qua đường,…

Một lưu ý nhỏ là ba mẹ chỉ nên áp dụng những nước đi đặc biệt này khi bảo đảm bé đã nắm được những quy tắc cơ bản của cờ vua rồi nhé!

Quân tốt

Bắt đầu vào hướng dẫn chơi cờ vua cho trẻ thì trước hết, ba mẹ giới thiệu cho bé về quân tốt. Hãy để bé nắm vững vai trò cơ bản của quân cờ này chính là để bảo vệ các quân cờ khác. Hướng dẫn cách di chuyển của quân tốt của mình cũng như cách để hạ gục quân tốt của đối thủ, dần dần bé sẽ biết được con tốt luôn gắn với các bước di chuyển thẳng và chéo.

Quân tốt trong cờ vua
Quân tốt trong cờ vua

Mặc dù được xem là quân cờ yếu nhất trong bàn cờ vua song quân tốt lại có một ưu thế vượt trội là khả năng “thăng cấp”. Phụ huynh nhắc cho bé nhớ là nếu quân tốt tiến được đến hàng cuối cùng trên bàn cờ của đối phương thì nghiễm nhiên nó sẽ được lên chức thành một quân cờ khác (ví dụ như mã, tượng, xe hoặc hậu) tùy thuộc vào vị trí mà chúng đến được.

Quân mã

dạy cho bé đặc điểm của quân mã trong cờ vua
Quân mã trong cờ vua

Sau khi bé đã quen với cách di chuyển và vai trò của quân tốt, ba mẹ hãy tiếp tục dạy về quân mã. Quân mã có thể dễ dàng nhận diện nó có có hình dạng bán thân của một chú ngựa. Quân mã đi theo hình dạng chữ L và mỗi bước đi chỉ được đi tổng cộng 3 ô. Nói dễ hiểu hơn có nghĩa là quân mã có thể tiến 1 ô sau đó quẹo 2 ô hoặc ngược lại: tiến 2 ô rồi quẹo 1 ô. Đồng thời, quân mã có khả năng “nhảy qua đầu” các quân khác nên nó là quân cờ duy nhất có thể tự do di chuyển mà không bị cản trở bởi bất kỳ quân nào. 

Quân tượng 

học cờ vua cho trẻ em
Quân tượng trong cờ vua

Khi bé đã quen với nước đi của quân mã, ba mẹ hãy giới thiệu thêm quân tượng vào bàn cờ. Cách di chuyển của quân tượng khó hơn một chút so với 2 quân cờ trước vì nó chỉ có thể đi theo đường chéo và cũng không giới hạn bởi khoảng cách.

Quân xe

học đánh cờ vua cho bé
Quân xe trong cờ vua

Quân cờ cuối cùng trong đội hình quân đội cờ vua là quân xe. Quân xe có thể tự do “tung hoành ngang dọc” – có nghĩa là nó vừa đi ngang hoặc đi dọc với số ô tùy ý trên bàn cờ vua.

Quân hậu – Giữ an toàn cho vua

chơi cờ vua cho bé
Quân hậu trong cờ vua

Đây là quân cờ có nhiều sức mạnh nhất nhưng khi dạy chơi cờ vua cho trẻ em, phụ huynh không nên giới thiệu quân hậu ngay từ đầu vì các con có thể sẽ xuất quân cờ này ra đầu tiên.

Sở dĩ gọi quân hậu là quân cờ mạnh nhất trong bàn cờ vua vì nó có thể di chuyển theo bất kỳ hướng nào mà không bị giới hạn. Tuy vậy, quân hậu cũng không nên được cho ra trận quá sớm vì có thể tạo lỗ hổng để đối thủ chiếu bí quân vua. Ba mẹ hãy nhắc nhở bé hiểu rằng chiến thuật chơi cờ vua tốt là phải biết kết hợp sức mạnh của toàn “quân đội” và quân hậu để bảo vệ cho quân vương của mình. Nắm rõ điều này kèm với chiến thuật thông minh, bé có thể sử dụng quân hậu để xoay chuyển lật ngược tình thế khi nguy cấp.

Vua là quân cờ quyền lực nhất

cách chơi cờ vua cho trẻ em
Vua là quân cờ quyền lực nhất

Quân vua là quân cờ quyền lực nhất trong bộ cờ vua mặc dù phạm vi di chuyển của nó bị hạn chế trong vòng 1 ô quanh nó. Sở dĩ, quân vua rất quan trọng vì chỉ cần bị bất kỳ quân nào của đối phương “chiếu bí” thì xem như ván cờ đã có nguy cơ kết thúc. Bạn cần dạy con tầm quan trọng của quân vua và làm thế nào sử dụng các quân cờ khác để bảo vệ quân cờ này.

Bước 5: Dạy bé các chiến thuật đánh thắng đối thủ

Sau 3 bước trên, bé đã có thể chơi hoàn chỉnh một ván cờ. Tiếp theo, ba mẹ giới thiệu cho bé những chiến lược thông minh giúp hạ gục đối thủ. Để có những mẹo này, ba mẹ có thể tham khảo thêm tài liệu về cờ vua trong sách, trên internet,.. để chia sẻ cho bé. Bên cạnh đó, phụ huynh cũng nên cho con đi giao lưu, tham gia các câu lạc bộ cờ vua thiếu nhi,… sẽ giúp bé cọ xát và học thêm nhiều chiến thuật chơi cờ vua thú vị khác.

Bước 6: Bắt đầu ván cờ

Không có cách dạy trẻ chơi cờ vua cho trẻ em tại nhà nào hiệu quả bằng việc để trẻ thực hành. Sau khi đã hướng dẫn về vai trò, vị trí và nguyên tắc di chuyển của các quân cờ, ba mẹ hãy cùng bé tập chơi ván cờ đầu tiên. Nếu con vẫn còn chưa thể nhớ hết được, ba mẹ có thể viết ra giấy để cạnh cho con tham khảo khi quên. Nếu bé chưa biết đọc, ba mẹ hãy nhắc cho bé nhớ là được.

dạy cờ vua cho trẻ em tại nhà
Cho bé thực hành là phương pháp học cờ vua tốt nhất cho bé

Bên cạnh đó, ba mẹ cũng nên cho bé thời gian và hướng dẫn lại mỗi khi bé nhầm luật. Hãy để bé có những nước đi sai để con tự nhận thấy rằng tầm quan trọng của mỗi nước cờ trong việc bảo vệ vua hoặc bị đối phương ăn mất quân. Dần dần, qua nhiều ván chơi bé sẽ tự nhớ luật và suy nghĩ được chiến thuật chơi cho bản thân mình.

Lợi ích của việc chơi cờ vua đối với sự phát triển của trẻ

Cờ vua là trò chơi cờ trí tuệ không gây nguy hiểm cho các bé. Hơn thế nữa, còn mang đến rất nhiều lợi ích như:

Rèn tính tập trung

Trong suốt quá trình bé học đánh cờ, trẻ phải tập trung và quan sát từng nước cờ thì mới đưa ra những quyết định kịp thời. Do vậy, chơi cờ vua giúp các bé rèn luyện sự tập trung cao.

cờ vua cho trẻ em
Chơi cờ vua giúp bé phát triển trí não và thông minh hơn

Rèn luyện trí não

Theo các chuyên gia khoa học, học đánh cờ vua cho bé giúp cả hai bán cầu não trái và phải hoạt động linh hoạt để suy nghĩ các nước cờ, giúp rèn luyện trí óc, tăng cường sự hoạt động của bộ não tốt hơn.

Kích thích trí tưởng tượng

Trước khi quyết định đi một nước đi trên bàn cờ, bé sẽ phải tập hình dung và tưởng tượng các bước đi tiếp theo của đối phương và cả bản thân sau đó. Nhờ vậy, trò chơi cờ vua đóng vai trò quan trọng trong kích thích trí tưởng tượng logic.

Khả năng phân tích, đánh giá tình huống

Để có thể “phá giải” những thế khó trên bàn cờ thì các “kỳ thủ nhí” phải biết đánh giá tình huống sau đó đưa ra giải pháp tối ưu nhất. Điều này còn giúp ích trong việc giải quyết linh hoạt các vấn đề khác trong cuộc sống hàng ngày.

Khả năng lập kế hoạch tốt

Các bạn nhỏ khi chơi cờ vua sẽ được rèn luyện khả năng phân tích, đánh giá và lập kế hoạch để trở thành người chiến thắng. Đồng thời các con cũng học được cách đặt mục tiêu cụ thể và từng bước đạt được chúng.

Phát huy tính sáng tạo

Mỗi ván cờ đều có sự biến hóa, không có ván nào thực sự giống ván nào. Nhờ đó trẻ sẽ sẽ có cơ hội được phát huy tính sáng tạo của mình.

Cho bé học cờ vua ở đâu là tốt nhất?

Tìm lớp dạy cờ vua

Đây là lựa chọn tối ưu cho những ba mẹ nào không có nhiều thời gian để có thể dạy cờ vua cho bé tại nhà. Hiện nay, tìm một lớp học cờ vua cho bé là việc không khó. Chỉ cần các bậc phụ huynh lưu ý chỉ nên chọn các địa chỉ uy tín, có môi trường dạy – học cờ vua thoải mái, giờ giấc phù hợp,… là được. Học tại những trung tâm có  cùng sở thích.

dạy cờ vua cho trẻ em
Các câu lạc bộ, lớp học cờ vua là môi trường lý tưởng để bé học cờ vua

Học cờ vua online

Nếu ba mẹ có thời gian nhưng không tự tin để dạy bé chơi cờ vua tại nhà thì tìm các lớp dạy cờ vua online là lựa chọn tuyệt vời. Tại đây, cả phụ huynh và học sinh đều có thể tham gia vào lớp học, được hướng dẫn trực tiếp bởi các thầy cô có chuyên môn. Tuyệt vời nhất là ba mẹ sẽ không cần phải lo lắng việc đưa đón bé đi học mỗi ngày.

>>> Tham khảo thêm khóa học Bé chinh phục thế giới cờ vua để mang đến một môi trường giáo dục chất lượng và vui tươi cho trẻ, giúp các bé luôn thỏa trí sáng tạo và đam mê trong việc phát huy tối đa khả năng của mình thông qua các môn học Cờ Vua tại POPS Kids Learn. Khóa học cờ vua online với phương pháp chơi mà học, kết hợp lồng ghép kỹ năng sống hiện đại và những bài học đạo đức thực tiễn mang tính giáo dục trẻ ngay từ khi còn bé. Nhanh tay đăng ký cho bé nào các ba mẹ ơi!

Nói chung, bộ môn cờ vua cho bé, kể cả các bé chỉ mới học mẫu giáo sẽ không hề khó nếu có sự đồng hành và ủng hộ của các bậc phụ huynh. POPS Kids mong rằng thông qua bài viết này, ba mẹ và bé sẽ có thêm nhiều kiến thức về bộ môn thể thao trí tuệ này.

  • TẢI POPS KIDS